Είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος του εντέρου που μπορεί να προσβάλει οποιοδήποτε σημείο του γαστρεντερικού σωλήνα από το στόμα μέχρι τον πρωκτό αλλά συνήθως εντοπίζεται στον τελικό ειλεό και στο ανιόν κλώνο.
Η αιτία της νόσου είναι άγνωστη, γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες προκαλούν μια έντονη ανοσολογική απάντηση που οδηγεί σε χρόνια φλεγμονή με συνοδό εξελκώσεις, αιμορραγία, που μπορεί να οδηγήσουν σε πάχυνση του τοιχώματος και στένωση του αυλού.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Γαστρεντερολογίας πρότεινε το 2006 την ταξινόμηση κατά Μόντρεαλ με βάση την ηλικία του ασθενούς, την εντόπιση και τη συμπεριφορά της νόσου (φλεγνονώδης, στενωτική, συριγγοποιό).
Κλινική εικόνα:
Τα συμπτώματα ποικίλουν ανάλογα με την εντόπιση της νόσου:
-Ειλεΐτιδα: διάρροια, κοιλιακό άλγος, αδυναμία, απώλεια βάρους, ανορεξία.
-Ειλεοκολίτιδα: διάρροια με παρουσία αίματος.
Και με βάση τη συμπεριφορά:
α) Φλεγμονώδης: προκαλεί κοιλιακό άλγος και διάρροιες.
β) Στενωτική: οξύ κοιλιακό άλγος που μπορεί να προκαλέσει ειλεό.
γ) Συριγγοποιός: εντοπίζεται κυρίως στον πρωκτό με συρίγγια, αποστήματα κι έλκη.
Λόγω της χρόνιας φλεγμονής ο ασθενής μπορεί να έχει αναιμία, έλλειψη Β12, ναυτία, έμετο, αδυναμία, κόπωση κι εξωεντερικές εκδηλώσεις (αρθραλγίες και δερματοπάθειες).
Διάγνωση
Η διάγνωση της νόσου γίνεται με βάση:
-Την κλινική εικόνα του ασθενούς, το ιστορικό του, τον αιματολογικό έλεγχο (γενική αίματος, crp, TKE), την καλλιέργεια κοπράνων.
-Κολονοσκόπηση-ειλεοσκόπηση με λήψη βιοψιών.
-Αξονική άνω-κάτω κοιλίας.
-Ενδοσκοπική κάψουλα ή μαγνητική εντερογραφία.
-Ακτινογραφίες κοιλίας.
Θεραπεία
Η νόσος είναι χρόνια αλλά με την κατάλληλη θεραπεία τα συμπτώματα μπορεί να υφεθούν και οι ασθενείς να είναι ασυμπτωματικοί για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Στόχος είναι ο έλεγχος της οξείας φλεγμονής, η πρόληψη των υποτροπών και η επούλωση των βλαβών του βλεννογόνου.
Η αντιμετώπιση είναι κυρίως φαρμακευτική με κορτιζόνη, ΑΖΑ, μεσαλαζίνη, 6-μερκαπτοπουρίνη, κυκλοσπορίνη, βιολογικοί παράγοντες.
Αλλά σε περίπτωση μη ανταπόκρισης στη θεραπεία θα πρέπει να αφαιρεθεί το προσβεβλημένο τμήμα του εντέρου με χειρουργείο. Ωστόσο αυτή η λύση θα είναι η τελευταία επιλογή γιατί υπάρχει και ο κίνδυνος μετεγχειρητικής υποτροπής της νόσου.
Φυσικά θα πρέπει πάντοτε να διασφαλίζεται η σωστή διατροφή του ασθενούς.
